Bingöl Üniversitesi Enerji, Çevre ve Doğal Afet Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Kenan Akbayram, son 50 yılda meydana gelen depremlerde Kuzey Anadolu Fayı’nın büyük bir kısmının kırıldığını, geriye ise Marmara ve Yedisu faylarının kaldığını belirterek bu iki bölgenin yüksek deprem riski taşıdığını söyledi. Akbayram ayrıca, 330 kilometrelik Doğu Anadolu Fayı üzerinde yer alan ve “Bingöl sismik boşluğu” olarak adlandırılan bölgede de deprem üretme riski bulunduğunu ifade etti.
Türkiye Bilişim Derneği tarafından Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde “Krizden Dayanıklılığa: Afetlerde Bilişim ve Haberleşme Çözümleri” konulu panel düzenlendi. Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen panelin moderatörlüğünü Atatürk Üniversitesi Afet Haberleşmesi ve Teknolojileri Koordinatörü Dr. Öğretim Üyesi Faruk Baturalp Günay yaptı. Panelde konuşan Bingöl Üniversitesi Enerji, Çevre ve Doğal Afet Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Kenan Akbayram, Kuzey Anadolu Fayı’nda 1949 yılından itibaren başlayan bir deprem silsilesi yaşandığını söyledi.
7 İLİ ETKİLEYEBİLİR
Fay hattında genel olarak batıya doğru bir deprem göçü yaşandığını belirten Akbayram, şunları söyledi:
“Yaklaşık son 50 yılda meydana gelen depremler, Marmara’ya kadar uzanan Kuzey Anadolu Fayı’nın büyük bir kısmını kırdı. Ancak iki kesim henüz kırılmadı. Bunlardan biri İstanbul’un güneyindeki Marmara sismik boşluğu, diğeri ise Yedisu Fayı’dır. Bu iki bölgede deprem riski oldukça yüksek. Kahramanmaraş depremleri 13 ilimizi etkiledi. Benzer şekilde Yedisu Fayı’nda meydana gelebilecek bir deprem de bölgedeki birçok ili etkileyebilir. Tüm şehirlerin tamamen yıkılacağını söylemiyoruz ancak sismik riskin yüksek olduğu alanlarda ciddi yıkımlar yaşanabilir. Erzurum, Erzincan, Tunceli, Elazığ’ın bir kısmı, Muş, Diyarbakır ve Bitlis bu depremden etkilenebilir. Depremin merkez üssünü Yedisu olarak kabul edersek yaklaşık 100-150 kilometrelik bir alanda etkili olma ihtimali bulunmaktadır.”
“BİNGÖL SİSMİK BOŞLUĞU”
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremleriyle Doğu Anadolu Fay Zonu’nun yaklaşık 330 kilometrelik bölümünün kırıldığını belirten Akbayram, sözlerini şöyle sürdürdü:
“6 Şubat depremleriyle Doğu Anadolu Fay Zonu’nun büyük bir bölümü kırıldı. Ancak kırılmayan bir kesim var. Biz buraya ‘Bingöl sismik boşluğu’ diyoruz. Palu ile Bingöl’ün Ilıcalar beldesi arasındaki kesimde bu sismik boşluk bulunuyor. Bu bölgenin ne büyüklükte bir deprem üreteceğine dair kesin bir bilgimiz yok. Ancak çok büyük ihtimalle 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem üretme potansiyeline sahip. Bu durum da bölgedeki iller için ciddi bir risk oluşturuyor.”
BÖLGE ANLIK OLARAK TAKİP EDİLİYOR
Atatürk Üniversitesi Deprem Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Erdem Bayrak ise bölgede kurulu 30 istasyonla sismik hareketlerin anlık olarak takip edildiğini belirtti. Bayrak, Türkiye’nin ve bölgenin deprem açısından riskli bir coğrafyada bulunduğunu ifade etti.
Erzurum çevresinde Karlıova-Yedisu, Aşkale ve Horasan faylarının devamında sismik boşluklar bulunduğunu dile getiren Bayrak, şu değerlendirmede bulundu:
“Yaptığımız çalışmalarda özellikle sismik boşlukların bulunduğu bölgelerde gerilimin giderek arttığını ve gelecekte potansiyel bir deprem üretilebileceğini gözlemliyoruz. Bölgemizin coğrafi şartları da oldukça zor. Dört bir tarafımız dağlarla çevrili. Olası bir afet anında hem bölgeden çıkış hem de bölgeye ulaşım ciddi sorunlar oluşturabilir. Bu nedenle gerekli tedbirlerin alınması ve lojistik altyapının kesintisiz hale getirilmesi gerekiyor. Erken uyarı sistemleri ve yapısal sağlık izleme sistemleri sayesinde afet anında saniyeler kazanabiliriz.”
