Bingöl’de coğrafi işaretli bal üretiminin standartlarını korumak amacıyla yürütülen denetim ve analiz çalışmaları sonuçlandı. 2026 yılında yapılan değerlendirmeler kapsamında 34 üretici, Bingöl Balı Coğrafi İşaret Sertifikası almaya hak kazandı.
Bingöl’ün önemli tarımsal değerleri arasında yer alan coğrafi işaretli Bingöl Balı’nın üretim standartlarını karşılayan üreticiler için sertifika töreni düzenlendi. Bingöl Üniversitesi Selahaddin-i Eyyûbi Kütüphanesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen programda, gerekli denetim ve laboratuvar incelemelerini başarıyla tamamlayan 34 üreticiye belgeleri verildi.
2026 yılı içerisinde coğrafi işaret kapsamında 70 üretici başvuruda bulundu. Yapılan ön değerlendirmelerin ardından 48 üretici denetim sürecine dahil edildi. Saha kontrolleri ve laboratuvar analizleri sonucunda ise 34 üretici sertifika almaya uygun bulundu.
Törene Bingöl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erdal Çelik, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Veysel Turan, Genel Sekreter Vekili Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Altun, İl Tarım ve Orman Müdürü Hikmet Güneş, Bingöl Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Ramazan Çakan, Bingöl İli Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mehmet Ali Aba, Bingöl Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Halim Asilkan ve bal üreticileri katıldı.
BİNGÖL BALI İÇİN BİLİMSEL ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR
Programda konuşan Bingöl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erdal Çelik, Bingöl Balı’nın 2022 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillendiğini, 2024 yılında ise Avrupa Birliği'nden coğrafi işaret tescili alan ilk Türk balı olduğunu hatırlattı.
Coğrafi işaretin sağladığı standartların her üretim döneminde korunması gerektiğini vurgulayan Çelik, üreticilerden alınan bal örneklerinin üniversite laboratuvarlarında analiz edildiğini belirtti. Bu incelemeler sayesinde üreticilerin ürünlerinin tescil şartlarına uygunluğunu görebildiğini ve üretim süreçlerini buna göre şekillendirebildiğini ifade etti.
ARICILIKTA TEKNOLOJİK YATIRIMLAR HEDEFLENİYOR
Üniversitenin arıcılık alanındaki çalışmalarına da değinen Rektör Çelik, Teknopark bünyesinde arı ve arı ürünlerine yönelik araştırma, geliştirme ve girişimcilik projelerine destek verileceğini açıkladı.
Akıllı kovan sistemleri üzerinde çalışmaların başlatıldığını belirten Çelik, arıların ve kovanların takibini sağlayacak çip tabanlı teknolojiler ile yazılımların geliştirilmesinin hedeflendiğini söyledi. Ayrıca balın üretimden doluma kadar izlenebilmesini sağlayacak altyapı için fizibilite çalışmalarının sürdüğünü, Arı ve Arı Ürünleri Üretimi Enstitüsü kurulmasına yönelik girişimlerin de Yükseköğretim Kurulu nezdinde değerlendirildiğini kaydetti.
BİNGÖL BALI YILDA ÜÇ KEZ DENETLENİYOR
Coğrafi işaret kapsamında Bingöl Balı üretimine yönelik denetimler, üniversitenin koordinasyonunda beş kişilik heyet tarafından gerçekleştiriliyor. Heyette Bingöl Üniversitesi, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ticaret ve Sanayi Odası, Arı Yetiştiricileri Birliği ve Bingöl Belediyesi temsilcileri bulunuyor.
Yılda üç dönem halinde yapılması planlanan denetimlerde yalnızca balın kalitesi değil, üretimin bütün aşamaları inceleniyor. Kovanların bulunduğu alanlar, arı ırkları, arı sağlığı, üretim koşulları, hasat, ambalajlama ve muhafaza süreçleri değerlendirmeye alınıyor.
BALIN KALİTESİ 14 FARKLI ÖLÇÜTLE İNCELENİYOR
Bingöl Üniversitesi laboratuvarlarında gerçekleştirilen analizlerde coğrafi işaret tescil belgesinde yer alan 14 fizikokimyasal kriter esas alınıyor. Nem, şeker bileşimi, prolin, diastaz, HMF, serbest asitlik, elektriksel iletkenlik ve karbon izotop değerleri bu incelemelerin başlıca unsurlarını oluşturuyor.
Bunun yanı sıra balın hangi bitkilerden elde edildiğinin belirlenmesi amacıyla polen analizleri de yapılıyor. Tescil belgesinde Bingöl florasını temsil eden 117 farklı polen taksonu yer alıyor. Geven, kantaron, kâğıtçiçeği, peygamber çiçeği ve üçgül gibi bitkilerden gelen polenler, Bingöl Balı’nın karakteristik özelliklerinin belirlenmesinde kullanılıyor.
Program, yapılan değerlendirmeler sonucunda sertifika almaya hak kazanan 34 üreticiye belgelerinin verilmesi ve katkı sunan kurumlara teşekkür edilmesiyle tamamlandı.
